Michaił Antsau

Michaił Wasiljewicz Antsau
30.09.1865, Smoleńsk — 21.07.1945, Moskwa. Kompozytor, pedagog, krytyk muzyczny, mistrz muzyki chóralnej.

1886
Studiował w Warszawskim Instytucie Muzycznym w klasach G. Frymana i S. Barcewicza (skrzypce) oraz Z. Noskowskiego (kompozycja).

1894
Ukończył Konserwatorium Petersburskie w klasach J. I. Johansena (harmonia, kontrapunkt) i M. Rimskiego-Korsakowa (kompozycja).

1894–1896
Wykładał śpiew w Instytucie Elżbietańskim w Petersburgu.

1896
Wykładał śpiew chóralny w różnych szkołach w Witebsku.

1905–1912
Był redaktorem gazet Witebskie Wiadomości Gubernialne i Narodny Listok, członkiem Witebskiej Komisji Archiwalnej.

1917
Był jednym z pierwszych kompozytorów, którzy podjęli tematykę rewolucyjną.

1918
Założył Konserwatorium Ludowe (gdzie wykładał historię i teorię muzyki), a także koło białoruskiej pieśni. W marcu, w składzie delegacji z A. Biessmiertnym i B. Suchodriewem, przedstawił w Piotrogrodzie komisarzowi ludowemu A. Łunaczarskiemu projekt organizacji życia muzycznego w Witebsku.

1920
Kierownik i dyrygent Państwowego Chóru, który założył przy Witebskim Okręgowym Wydziale Muzycznym.

Początek lat 1930.
Przeprowadził się do Moskwy.

1936–1938
Członek komisji certyfikacyjno-eksperckiej przy Zarządzie ds. Sztuki w Moskwie.

21 lipca 1945
Zmarł w Moskwie. Pochowany na Cmentarzu Nowodziewiczym.

Klasa M. W. Antsaua z teorii i harmonii w Witebskiej Szkole Muzycznej Zawodowo-Technicznej, 1930.
Maksimowa L. P., Antsau M. W., Diekanowa (?), Sigałowa F.

Autor Liturgii na chór mieszany, a także chórów i pieśni do wierszy poetów białoruskich — J. Kołasa, M. Czarota, J. Kupały i innych. Wśród jego utworów są opracowania białoruskich pieśni ludowych: Na polu wierzba, Kumo moja, kumeczko, Ho-ho-ho, Koza, Łuczyno-łuczyneczko, oraz romanse.

Autor podręczników i prac metodycznych, m.in. Terminologia notacji muzycznej. Słownik podręczny (Witebsk, 1904).

Pisze utwory na skrzypce i fortepian, romanse i pieśni, melodeklamacje. Jego pióra są: kwartet smyczkowy (1898), sonata na skrzypce i fortepian (1898), dziewięć utworów (1897). W środowiskach muzycznych znany jest przede wszystkim jako kompozytor utworów wielkiej formy, przeznaczonych do wykonania przez chór z orkiestrą.

Napisał ponad 30 chórów a cappella i z towarzyszeniem, wiele chóralnych opracowań pieśni ludowych, utwory cerkiewne, muzykę fortepianową, muzykę instrumentalną oraz utwory na skrzypce i orkiestrę.

W stylu utworów cerkiewnych M. Antsaua dominuje faktura harmoniczna, lecz w częściach ekspozycyjnych pojawiają się niekiedy formy imitacyjne, w tym kanony. Liturgię Antsau traktuje jako jeden cykl muzyczny, łącząc śpiewy w grupy według zasady tematycznej lub tonalnej (ektenie, śpiewy kanonu eucharystycznego).

Ogólny charakter muzyki Liturgii przypomina utwory kompozytorów Nowego Kierunku — w szczególności Archangielskiego i Czesnokowa — a także ich wielkiego poprzednika Czajkowskiego. W Liturgii Antsaua brak jest charakterystycznych dla utworów sakralnych Nowego Kierunku harmonizacji starożytnych śpiewów; autor opiera się raczej na tradycji petersburskiej z czasów „rosyjskiego klasycyzmu”, przekształconej przez osiągnięcia sztuki muzycznej końca XIX wieku.

Niestety, znaczna część kompozytorskiej spuścizny została utracona i nie dotrwała do naszych czasów.
Wiele jego utworów ukazywało się drukiem i było wykonywanych za granicą, w Europie.